Fjala përshëndetëse e Kryesisë së Akademisë së Shkencave në promovimin e veprës “Kadare në kritikën botërore” në 90-vjetorin e lindjes së shkrimtarit akademik
Ismail Kadare është shkrimtari që i dha letërsisë shqipe një hapësirë të re universale. Ai arriti të shndërrojë historinë, mitin dhe kujtesën e një kombi të vogël në kategori estetike dhe morale me domethënie globale
Në veprimtarinë e organizuar nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë për promovimin e veprës me tri volume “Kadareja në kritikën botërore” akad. Gëzim Hoxha, Kryetar i Seksionit të Shkencave Shoqërore dhe albanologjike, mbajti fjalën përshëndetëse në emër të Kryesisë së ASHSH-së.
“Në emër të Kryesisë së Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, kam nderin e veçantë t’ju përshëndes në këtë veprimtari solemne, kushtuar 90-vjetorit të lindjes së shkrimtarit të madh Ismail Kadare, një prej figurave më të ndritura të letërsisë evropiane dhe një zë unik i kulturës shqiptare në botë.
Promovimi i veprës madhore me tri volume “Kadare në kritikën botërore” përfaqëson një moment të rëndësishëm jo vetëm për studimet letrare shqiptare, por edhe për afirmimin ndërkombëtar të kulturës sonë. Kjo vepër dëshmon se krijimtaria e Kadaresë nuk është thjesht objekt leximi, por një korpus i qëndrueshëm kritik, i pranishëm në tradita të ndryshme akademike dhe në gjuhët kryesore të kulturës botërore.
Ismail Kadare është shkrimtari që i dha letërsisë shqipe një hapësirë të re universale. Ai arriti të shndërrojë historinë, mitin dhe kujtesën e një kombi të vogël në kategori estetike dhe morale me domethënie globale. Vepra e tij flet për fatin e njeriut, për pushtetin dhe lirinë, për dhunën e historisë dhe qëndresën e shpirtit – tema që e vendosin atë natyrshëm në dialog me traditën e madhe evropiane, nga antikiteti e deri te moderniteti.
Në këtë kuptim, Kadareja nuk është vetëm një autor kombëtar i përkthyer në shumë gjuhë; ai është një shkrimtar botëror, i lexuar, i studiuar dhe i debatuar në universitete, akademi dhe qendra studimore anembanë globit. Kritika ndërkombëtare, e reflektuar në mënyrë sistematike në këto tre volume, e konfirmon këtë status dhe e vendos veprën e tij në një kontekst të qëndrueshëm krahasues me autorët më të mëdhenj të letërsisë bashkëkohore.
Programi shkencor i kësaj veprimtarie, me kontribute që trajtojnë dimensionin filozofik, kritik, gjuhësor dhe ndërkulturor të veprës kadareane, dëshmon për pluralitetin e leximeve dhe për vitalitetin e studimeve kadareane sot. Ai reflekton një hapësirë dialogu mes shkollave kritike shqiptare dhe atyre evropiane, duke e forcuar më tej praninë e Kadaresë në horizontin e mendimit letrar ndërkombëtar.
Akademia e Shkencave e Shqipërisë e konsideron këtë jubile si një akt kujtese kulturore, por njëkohësisht edhe si një përgjegjësi shkencore: përgjegjësinë për të studiuar, sistemuar dhe transmetuar trashëgiminë intelektuale të një autori që i ka dhënë identitet dhe dinjitet letërsisë sonë në botë.
Duke shprehur mirënjohjen tonë për autorët, studiuesit, botuesit dhe të gjithë bashkëpunëtorët që kanë kontribuar në realizimin e kësaj vepre përmbledhëse dhe të kësaj veprimtarie, ju ftoj ta shohim këtë përvjetor jo vetëm si një nderim për Ismail Kadarenë, por edhe si një ftesë për brezat e ardhshëm të studiuesve që ta lexojnë, ta rishikojnë dhe ta vendosin veprën e tij në dialog të vazhdueshëm me kulturën botërore.
Ju faleminderit për vëmendjen dhe uroj që të kemi, sot dhe përherë, punime të frytshme e të suksesshme në kujtim të veprës së përjetshme të Ismail Kadaresë.