Image 1 title

type your text for first image here

Image 1 title

Image 2 title

type your text for second image here

Image 2 title

Image 3 title

type your text for third image here

Image 3 title

Image 4 title

type your text for 4th image here

Image 4 title

Image 5 title

type your text for 5th image here

Image 5 title

Image 6 title

type your text for 6th image here

Image 6 title

Image 7 title

type your text for 7th image here

Image 7 title

Image 8 title

type your text for 8th image here

Image 8 title

Image 9 title

type your text for 9th image here

Image 9 title

Image 10 title

type your text for 10th image here

Image 10 title

Takimi nё Akademinё Çeke tё Shkencave

Nё datёn 3 korrik, delegacioni i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë (ASH) u prit nё Akademinё Çeke tё Shkencave (Czech Academy of Science – CAS) nga njё pёrfaqёsi kryesuar nga Prof. Ana Sychrova, anёtare e Kёshillit Ekzekutiv dhe Kryetare e Kёshillit (Seksionit) tё Bashkёpunimit me Jashtё.


Nё fjalёn e saj prezantuese, Akad. Dado shprehu falenderim tё veçantё pёr Presidenten Zazimalova dhe mbёshtetjen e saj tё veçantё para disa muajsh, nё sfidat qё po kalon ASH, dhe pёrmendi drejtimet kryesore ku synohet bashkëpunim konkret mes dy akademive:


• CAS është një akademi me eksperiencë dhe, duke pasur parasysh edhe përkrahjen dhe mbështetjen kohët e fundit për ASH, mendojmë se mund të ngrihet një marrëdhënie e veçantë, sidomos për të orientuar dhe asistuar ASH në këto momente ristrukturimi dhe reformimi, kur po ripёrcaktohen edhe linja tё rёndёsishme pёr funksionimin e akademisё. Pёr kёtё arsye ndihma dhe mbёshtetja nga Akademia Çeke ёshtё e dobishme, sidomos nё sferat e organizimit tё brendshёm, strukturave dhe njёsive funksionale, lidhjes dhe komunikimit institucional e shkencor me institutet kёrkimore, universitetet si dhe me institucionet shtetёrore e politikёbёrёse, ndёrtimin e urave tё bashkёpunimit me politikёn.


• Me interes janё edhe instrumentet shtetёrore, si pёr shembull protokolli i bashkёpunimit mes dy vendeve nё sferёn e shkencёs, ku akademitё mund tё jenё mё mirё tё pёrfaqёsuara dhe tё pranishme. Por pёr kёtё ka nevojё tё hartohen dhe specifikohen objektivat, bashkёpunimi, shkёmbimet e mundshme dhe instrumentet mbёshtetёse nga vetё aktorёt, dhe kёshtu do t’u shёrbejnё atyre mё mirё.


• Bashkёpunimi jonё mund tё organizohet bazuar nё njё memorandum apo marrёveshje bashkёpunimi, e cila tё shёrbejё pёr tё planifikuar dhe koordinuar aktivitete e projekte tё pёrbashkёta. Pritshmёria jonё ёshtё qё tё kemi asistencёn dhe mbёshtetjen e akademisё çeke edhe nё pёrgatitjen e projekteve tё pёrbashkёta.
• Ne do tё dёshironim asistencёn dhe pёrkrahjen e akademisё çeke pёr t’u inkuadruar mё mirё nё rrjetet rajonale dhe europiane: grupimi i akademive të vendeve të Vishegradit, rrjetet e akademive europiane apo programet shkencore kuadër duke filluar nga H2020 apo FP9 në vijim.


• CAS mund të na ndihmojë me eksperiencën e vet por edhe nëpërmjet përfshirjes konkrete për të zgjeruar sferën e bashkëpunimit me institutet kërkimore dhe universitetet, në përfshirjen dhe pjesëmarrjen në aktivitete shkencore dhe projekte kërkimore. Nё kёtё kuadёr ёshtё shprehur angazhim edhe nga Universiteti Charles dhe është rënë dakord për të koordinuar rrjetin e bashkëpunimit veçaërisht në sferën e studimeve albanologjike dhe ballkanistike.


• Nё aspekte mё specifike shkencore, ne kemi interes to koordinojmё pёr aspekte konkrete si 100-vjetori i themelimit tё shtetit çek, qё koincidon edhe me njё moment po aq tё rёndёsishёm nё formёsimin e shtetit shqiptar gjithashtu, momente tё historisё si ai 50 vjet mё parё i pushtimit tё Çekosllovakisё por edhe daljes sё Shqipёrisё nga Traktati i Varshavёs, cёshtje tё gjuhёsisё, historisё, nё sferёn e sllavistikës dhe ballkanistikës, arkeologjisë, turizmit, politologjisë, etj. Tё dy akademitё mund tё angazhohen nё koordinimin e ligjёratave, tryezave tё pёrbashkёta. Akad. Asoc. Sinani pёrmendi sferёn e albanologjisё çeke, qё ka pasur kontribute e zhvillime tё rёndёsishme. Ёshtё me interes tё promovojmё disa nga figurat e albanologjisё nё Çeki, si Matvej Murko, Dh. Pilika, Novak, Jarnik, etj.


• Shkёmbimet dhe koordinimi mes dy akademive jo domosdoshmёrisht duhet tё presё protokolle apo marrёveshje, pasi disa gjёra edhe realizohen pa nevojёn e njё dokumenti formal.

Në fjalën e saj, Prof. Sychrova tha se grupimi i 6 akademive nё kuadёr tё zonёs sё Vishegradit mund tё jetё njё mundёsi. Kёto akademi mblidhen tё paktёn njё herё nё vit dhe koordinojnё dhe planifikojnё nё mёnyrё tё pёrbashkёt si nё sferёn e aktiviteteve kёrkimore, edhe nё sferёn e politikave pёr shkencёn. Nё mёnyrё tё veçantё ajo pёrmendi EASAC dhe ALLEA. EASAC sipas saj ёshtё vёrtet njё rrjet i rёndёsishёm. Ndёrsa ALLEA mbledh bashkё akademitё nё shkencat humane e shoqёrore, EASAC ёshtё rrjeti ekuivalent i akademive tё shkencave (natyrore e teknike). EASAC ёshtё shumё aktiv nё angazhimin e pёrbashkёt rajonal, nё fuqizimin dhe orientimin e akademive, nё sinergjinё e pёrpjekjeve dhe potencialeve, prandaj ASH duhet tёё shikojё me vёmendje tё jetё pjesё e aktiviteteve, komunikimeve, pjesёmarrjes. Edhe nёse nuk ёshtё pjesё e grupeve, mund tё pёrfitohen dhe shfrytёzohen produktet, studimet, raportet deklaratat dhe angazhimet e tjera tё rёndёsishme tё EASAC, qё ndёr tё tjera lidhen me dhe destinohen pёr Komisionin Europian. Ky rrjet ka njё component tё fuqishёm nё funksion tё shkencёs pёr politikёn. Prof. Sychrova pёrmendi disa nga cёshtjet e fundit ku EASAC ёshtё angazhuar me grupe pune, studime e deklarata me rёndёsi. Angazhimi Brenda EASAC do tё ndihmojё pёr tё pasur njё tablo dhe njё qasje mё tё mirё e mё tё plotё pёr kuadrin e kёrkimit dhe bashkёpunimit shkencor nё Europё.

 

Prof. Sychrova theksoi vlerёn e ALLEAs, produktet dhe aktivitetet qё ofrohen prej saj – pёrmendi edhe njё seminar zhvilluar vitin e kaluar nga ALLEA nё Bukuresht. Cdo akademi pёrfiton nga kёto contribute duke konsoliduar dhe zhvilluar strukturat dhe performancёn e vet. Akademia çeke ka rreth 9000 punonjёs dhe 50 institute. Institutet e akademisё çeke janё njёsi ligjёrisht tё pavarura qё kryejnё kёrkim, prandaj edhe Akademia Çeke ёshtё njё institucion kёrkimor dhe jo njё shoqatё e tё diturve. Akademia merr buxhetin nga shteti dhe, bazuar nё kuadrin e vet, ua shpёrndan instituteve, gjё qё pёrbёn 50% tё buxhetit tё tyre, pasi pjesёn tjetёr kёto institute e sigurojnё nёpёrmjet pjesёmarrjes nё projekte shkencore kombёtare e europiane, aplikimit pёr grante, fitimeve nga patenta apo aktivitete/bashkёpunime kёrkimore. Lidhur me institutet, Akademia u sugjeron dhe propozon, por nuk ka mundёsi t’u imponohet. Akademia ka 3 nёnpresidentё, dhe secili mbulon institutet nё njё nga tre drejtimet.


Nё cfarё forma do tё jetё bashkёpunimi?

Fillimisht shihet mundёsia e fazёs sё aktiviteteve bashkёpunuese tё Mobilitetit, ku studiues nga tё dy anёt koordinojnё dhe paraqesin projekte apo propozime tё pёrbashkёta mobiliteti. Kёto angazhime nuk kanё mbёshtetje specifike financiare. Por, bazuar nё termat qё do bihet dakord, mund tё mbёshteten nё formate tё ndryshme: pala dёrguese merr pёrsipёr shpenzimet, ose kёto ndahen: pala dёrguese mbulon udhёtimin dhe pala pritёse akomodimin. Mund tё shfrytёzohen edhe instrumente tё tjerё. ASH mendon tё shfrytёzojё edhe njё zё tё veçantё nё buxhetin e vet nё funksion tё kёtij bashkёpunimi dhe/ose elementё tё pёrcaktuar pёr kёtё qёllim nё protokollin pёr shkencёn mes dy vendeve. Propozimet do tё diskutohen dhe vlerёsohen nga njёsi koordinuese mes dy akademive.


Akademia çeke ka institute si nё drejtimin natyror teknik, edhe nё shkencat shoqёrore-humane. Nё aspektet e albanologjisё, nga ana çeke korrespondojnё institutet e etnografisё, historisё, studimeve orientale. Ёshtё e nevojshme qё ato tё kenё njё partner shqiptar. Qendra e Akademisё i shtyn cёshtjet pёrpara kur shikon qё ka angazhim mes dy palёve. Qendra do tё dёrgojё thirrjen fillimisht pёr kёtё urё bashkёpunimi, dhe mё pas nё varёsi tё do tё ndёrtohet, dhe do tё ndiqet dhe mbёshtetet “kush bashkёpunon me kё


Bashkёpunimi mund tё fillojё me njё memorandum mirёkuptimi. Nё varёsi tё ecurisё, mund tё hidhen hapa tё tjerё. Pala çeke do tё dёrgojё njё format memorandum qё mund tё nёnshkruhet nёpёrmjet korrespondencёs. Hedhja e hapave tё tjerё do tё ketё paralelisht nёnshkrim tё protokolleve si aneks.